Πέμπτη, 25 Φεβρουαρίου 2016

Το "παράλληλο πρόγραμμα" και η επανοικοδόμηση του κοινωνικού κράτους

Το "παράλληλο πρόγραμμα" και η επανοικοδόμηση του κοινωνικού κράτους
 Το νομοσχέδιο «Μέτρα για την επιτάχυνση του κυβερνητικού έργου και άλλες διατάξεις», που προσφάτως ψηφίστηκε και κατέστη νόμος του κράτους, αποτελεί συνέχεια αυτού που είχε κατατεθεί στη Βουλή τον περασμένο Δεκέμβριο και που, μετά τη γνωστή «περιπέτεια» διακοπής της συζήτησής του και την συμπερίληψη πολλών διατάξεων του αρχικού νομοσχεδίου στις ήδη ψηφισθείσες ΠΝΠ, επανήλθε με τις υπόλοιπες ρυθμίσεις και κάποιες πρόσθετες.
Παρ' ότι περιλαμβάνει διατάξεις διαφορετικών υπουργείων και συνακόλουθα διαφορετικών αντικειμένων, υπάρχει ένα νήμα που τα συνδέει όλα αυτά: η συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή του κοινωνικού κράτους, η οποία μετά την υπαγωγή της χώρας στις πολιτικές λιτότητας έχει ακυρωθεί - καταλυθεί και πάντως τείνει να ξεχαστεί.

Το νομοσχέδιο, με τη συμπερίληψη διατάξεων που έχουν κοινωνικό χαρακτήρα, φιλοδοξεί να αμβλύνει αντικοινωνικές αιχμές των νεοφιλελεύθερων πολιτικών και να αρχίσει την επανοικοδόμηση του κοινωνικού κράτους. Αποτελεί το πρώτο βήμα, με σκοπό όχι την επάνοδο στο ατελές κοινωνικό κράτος του παρελθόντος, αλλά τη δημιουργία προϋποθέσεων για ένα νέο, σύγχρονο κράτος που να λειτουργεί - κυρίως ως προς το προνοιακό σκέλος του.
Τα σημεία αιχμής στα οποία κατατείνει είναι οι ρυθμίσεις που έχουν κοινωνικό χαρακτήρα αλλά και χαρακτήρα ενίσχυσης της ελληνικής περιφέρειας. Ενδεικτικά θα μπορούσαμε να αναφέρουμε:
* Την αντισταθμιστική εκπαίδευση (ενισχυτική διδασκαλία για τους μαθητές γυμνασίου, πρόσθετη διδακτική στήριξη για τους μαθητές λυκείου, εκπαίδευση για κρατούμενους νέους) που απευθύνεται σε ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες.
* Τη σύσταση και λειτουργία «κέντρων κοινότητας» στους πρωτοβάθμιους ΟΤΑ σε συνεργασία με την κοινωνική υπηρεσία αυτών, για την εφαρμογή πολιτικών κοινωνικής προστασίας. Συγκεκριμένα, για την πληροφόρηση, την εξυπηρέτηση, την υποστήριξη ένταξης, τη διασύνδεση των πολιτών και ιδίως των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων με κοινωνικά προγράμματα, δομές κοινωφελούς χαρακτήρα και υπηρεσίες καθώς και την τοπική αγορά εργασίας. Επιπλέον δε, για την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών επαγγελματικού προσανατολισμού, ένταξης στην αγορά εργασίας, για την ανάπτυξη δημιουργίας ευκαιριών για νέους, δράσεων δημιουργικής απασχόλησης, διοργάνωσης εκδηλώσεων επιμορφωτικού και κοινωνικού περιεχομένου κ.λπ.
* Τον σχεδιασμό και την κατάρτιση προγραμμάτων κοινωφελούς χαρακτήρα για την κάλυψη κοινωνικών αναγκών (και) με την απασχόληση ανέργων σε δήμους, Περιφέρειες και δημόσιες υπηρεσίες.
* Την παροχή δυνατότητας μείωσης δημοτικών φόρων ή τελών ή απαλλαγής από αυτά για αναξιοπαθούντες και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
* Την καθολική υγειονομική, νοσοκομειακή και ιατροφαρμακευτική κάλυψη ανασφάλιστων και ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, προκειμένου να αρθεί ο θεσμικός αποκλεισμός τους.
* Την παροχή κινήτρων στους ιατρούς και στους ιατρούς υπηρεσίας υπαίθρου για την κάλυψη κενών ιατρικών θέσεων σε φορείς παροχής υπηρεσιών υγείας νησιωτικών, άγονων και προβληματικών περιοχών.
* Τη σύσταση και λειτουργία μηχανισμού διάγνωσης των αναγκών της αγοράς εργασίας, με τονπροσδιορισμό της προσφοράς - ζήτησης εργασίας σε επαγγέλματα - δεξιότητες - ικανότητες - γνώσεις - περιοχές (χωρικές ενότητες) όπως αυτά έχουν και όπως θα εξελιχθούν στο μέλλον, με τον εντοπισμό αναντιστοιχιών μεταξύ προσφοράς και ζήτησης εργασίας και με τον σχεδιασμόπολιτικών για την ενίσχυση της απασχόλησης, την καταπολέμηση της ανεργίας, την ενίσχυση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, της μαθητείας και της ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού.
Επίσης οι ρυθμίσεις αυτές έχουν χαρακτήρα διευθέτησης διοικητικών θεμάτων, κάλυψης - ικανοποίησης αναγκών και διευκόλυνσης των πολιτών, άρσης αδικιών του παρελθόντος που αποσκοπούν στη θεσμική ενεργοποίηση της πρωτοβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Ενδεικτικά να αναφερθούν:
* Η ικανοποίηση της ανάγκης να οδηγούνται τα ασθενοφόρα των ΚΥ και από οδηγούς των δήμων, δεδομένης της μη κάλυψης του ωραρίου των οδηγών ασθενοφόρων.
* Προσλήψεις στους δήμους για υπηρεσίες ανταποδοτικού χαρακτήρα.
* Η περαιτέρω διευκόλυνση άστεγων δημοτών, δικαιούχων δημοτικών ή κοινοτικών οικοπέδων.
* Η μεταφορά προσωπικού ΑμΕΑ ΝΠΙΔ δήμων που λύονται ή τίθενται σε εκκαθάριση σε προσωποπαγείς θέσεις στον οικείο δήμο.
* Η ένταξη τριτέκνων οικογενειών στον Ν. 2643/1998.
* Η καθιέρωση της λίστας χειρουργείου, προκειμένου να αξιολογούνται αντικειμενικά η σοβαρότητα της νόσου και η δυνατότητα αναμονής έτσι ώστε να αποφεύγονται διαφόρων ειδών «παρεμβάσεις».
* Η πρόβλεψη αναμόρφωσης του θεσμικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με σκοπό την ενίσχυση της τοπικής αυτονομίας και τον εξορθολογισμό των τοπικών διοικητικών διαδικασιών.
Τέλος, μια παρατήρηση για το ζήτημα που αφορά το άρθρο 23 (πρώην άρθρο 37) του νομοσχεδίου, που αφορά το πρόβλημα της ολοκληρωμένης διαχείρισης απορριμμάτων (και) στην Πελοπόννησο.
Με το συγκεκριμένο άρθρο επαναφέρονται στους φορείς των πρωτοβάθμιων ΟΤΑ (στους ΦΟΔΣΑ) οι αρμοδιότητες της υλοποίησης έργων διαχείρισης στερεών αποβλήτων και του καθορισμού και είσπραξης των εισφορών και τελών των οικείων δήμων, καθώς και αρμοδιότητες - ευχέρειες, στο μέτρο που οι εισφορές, τα τέλη και οι αρμοδιότητες - ευχέρειες συνδέονται με την εκπλήρωση των σχετικών υποχρεώσεών τους. Αυτές οι αρμοδιότητες είχαν μεταφερθεί και συνακόλουθα ανατεθεί στις Περιφέρειες «για όσο χρόνο προβλέπεται στη σχετική απόφαση ανάθεσης». Δηλαδή, υφίστατο δυνατότητα επιμήκυνσης του χρονικού διαστήματος ανάθεσης, ακόμη και αν είχαν αρθεί οι λόγοι της ανάθεσης, αλλά και δυνατότητα καταχρηστικής αφαίρεσης αρμοδιοτήτων και πόρων από τους δήμους, και μάλιστα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Έτσι, επανέρχονται στους φορείς της πρωτοβάθμιας Αυτοδιοίκησης (στους ΦΟΔΣΑ) οι αρμοδιότητες τόσο της υλοποίησης έργων ολοκληρωμένης διαχείρισης απορριμμάτων όσο και του καθορισμού της σχετικής τιμολογιακής πολιτικής. Αυτή η θεσμική παρέμβαση ανοίγει τον δρόμο στους πρωτοβάθμιους ΟΤΑ, συνεργαζόμενοι, να αναλάβουν πρωτοβουλίες για την επίλυση του προβλήματος των απορριμμάτων που ταλανίζει την Πελοπόννησο.
Από τη συζήτηση ενώπιον της Βουλής προέκυψαν, για μία ακόμη φορά, δύο διαφορετικές προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση της κρίσης. Η μία ήταν αυτή της Ν.Δ. και των συμμάχων της που επιμένουν στη συνέχιση των νεοφιλελεύθερων πολιτικών, χωρίς οποιαδήποτε παρέμβαση κοινωνικού χαρακτήρα. Και αυτό, διότι η Ν.Δ. συμφωνεί ιδεολογικά με τον πυρήνα των νεοφιλελεύθερων πολιτικών. Η άλλη είναι αυτή του ΣΥΡΙΖΑ που, και με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο, επιχειρεί ένα πρώτο βήμα αποκατάστασης του κοινωνικού κράτους. Θα ακολουθήσουν και άλλα.
Η κυβέρνηση προχωρεί, σε πείσμα του συστήματος διαπλοκής και διαφθοράς που θέτει συνεχή προσκόμματα. Και αυτό διότι στηρίζεται στον λαό, που έχει και κρίση και μνήμη. Αυτή την κρίση και τη μνήμη του λαού η Ν.Δ. και οι σύμμαχοί της, με τις θέσεις τους, την ενισχύουν.

* Ο Γιώργος Η. Παπαηλιού είναι δικηγόρος - διδάκτορας Νομικής, βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ Αρκαδίας. (Το παρόν κείμενο βασίζεται στην ομιλία του ενώπιον της ολομέλειας της Βουλής επί του νομοσχεδίου «Μέτρα για την επιτάχυνση του κυβερνητικού έργου και άλλες διατάξεις»).

Δεν υπάρχουν σχόλια: